Doen we genoeg om paddenstoelen en schimmels te beschermen?

26-03-2021 08:00

Categorie: Milieu

Doen we genoeg om paddenstoelen en schimmels te beschermen?

Foto: Marika Delaux, Redactie: Thomas Smallenbroek

 

Bijna tien jaar lang stond er slechts één paddenstoel op de lijst van bedreigde soorten, maar volgens wetenschappers hebben meer van deze belangrijke organismen het moeilijk.

 

De paddenstoelen die we in het bos plukken, zijn slechts de bovengrondse uiteinden van enorme zwamvlokken die ondergronds in symbiose met bomen leven. “Deze paddenstoel is echt verrukkelijk. Honderd jaar na Inzenga’s verrukking is de paddenstoel nog altijd gewild om zijn smaak, maar inmiddels wordt hij door de International Union for Conservation of Nature geclassificeerd als ‘ernstig met uitsterving bedreigd’. Deze zijn te herkennen aan hun witte hoed van meer dan drie centimeter doorsnede.

Anders dan de meeste soorten paddenstoelen plant de Funciu di basilicu zich in het voorjaar voort, van april tot eind mei. “We denken dat de werkelijke biodiversiteit van schimmels tussen de één en zes miljoen soorten omvat,” zegt Anne Pringle, mycologe aan de University of Wisconsin-Madison. Dankzij die alomtegenwoordigheid worden schimmels en paddenstoelen van oudsher niet gezien als soorten die met uitsterving worden bedreigd. “Alleen als mensen paddenstoelen eten, waarderen ze deze soorten,” zegt Pringle.

“Maar er zijn mogelijk nog duizenden andere paddenstoelen en schimmels die het moeilijk hebben maar die we niet kennen. “Het leven op deze planeet zou zonder schimmels niet bestaan,” zegt Greg Mueller, expert in het behoud van paddenstoelen en hoofdwetenschapper van de Chicago Botanic Garden. Het behoud van deze organismen is volgens Money “een urgente kwestie, vanwege hun relatie met bossen en bomen. Zonder schimmels zijn er geen bomen.

Zonder schimmels kunnen ook wij niet overleven. Als het om de gezondheid van de planeet gaat, zijn ze ongelooflijk belangrijk.

Noch planten noch dieren
De paddenstoelen die we kennen, die leuke knopjes en hoedjes op stelen die uit de bosgrond opschieten, vormen slechts een heel klein onderdeel van een veel groter schimmelorganisme. Sommige zogenaamde ‘mycorrhiza’ gaan een symbiotische relatie aan met planten en bomen, en ongeveer negentig procent van de bekendere landplanten hebben een wederzijds voordelige relatie met schimmels. Dankzij deze netwerken kunnen planten meer water, mineralen en voedingsstoffen aan de bodem onttrekken, terwijl de schimmel een deel van de suikers ontvangt die de planten met behulp van fotosynthese aanmaken. Wie een brok aarde uit de grond schept, ziet een stuk onzichtbaar mycelium voor zich, zegt Pringle.

Dat maakt het lastig om het aantal van deze organismen te schatten. Afhankelijk van de soort kunnen zwamvlokken één of talloze vruchtlichamen voortbrengen, waardoor het moeilijk is vast te stellen hoeveel afzonderlijke schimmels ondergronds groeien. “Er kan sprake zijn van een ondergrondse zwamvlok die slechts één paddenstoel naar boven stuurt,” zegt Pringle. ” In haar onderzoek richt zij zich op het genetisch sequentiëren van schimmels om de verschillende soorten uit elkaar te kunnen houden.


Behoud van schimmels
In een rapport uit 2018 waarin de gezondheid van de schimmelsoorten in de wereld werd beoordeeld, kwamen wetenschappers tot de conclusie dat van slechts 56 soorten was onderzocht of ze met uitsterving worden bedreigd, vergeleken met de 68.000 diersoorten en 25.000 plantensoorten die zo’n beoordeling hadden ondergaan. Momenteel worden 168 soorten paddenstoelen geclassificeerd als bedreigd. Milieubeschermers waarschuwen dat overmatig plukken van deze schimmels kan leiden tot schade aan de habitat van bergweiden in de regio. En uit onderzoek blijkt dat ook de klimaatverandering veel schimmels parten speelt, omdat ze van invloed is op de temperatuur en vochtigheid, die bepalen wanneer een schimmel zich voortplant en zijn vruchtlichaam boven de grond uitsteekt.

Wetenschappers proberen meer inzicht te krijgen in de uitwerking die schimmels zelf op de klimaatverandering hebben. In 2013 stelden Mueller en zijn collega’s een aparte Rode Lijst van schimmels samen, als onderdeel van de bekende lijst van de International Union for Conservation of Nature. Paddenstoelenclubs en websites als iNaturalist en Mushroom Observer, waarvan Pringle vicedirecteur is, bieden paddenstoelenliefhebbers de mogelijkheid om de soorten die ze vinden in een database in te voeren en zo meer gegevens voor wetenschappers op te bouwen. Volgens Pringle heeft de site zelfs bijgedragen aan de herontdekking van soorten die als uitgestorven werden beschouwd, waaronder de schimmel Hypocreopsis rhododendri, die in het Appalachen-gebergte en delen van Groot-Brittannië voorkomt.