Hoe de Inuit voorkomen dat ze door smeltend pakijs zakken

28-03-2021 08:00

Categorie: Milieu

Hoe de Inuit voorkomen dat ze door smeltend pakijs zakken

Foto: Sarah Varzideh, Redactie: Pouya Varzideh

 

De Noordpool is aan het smelten en dat maakt de ‘snelwegen’ van ijs waarover de Inuit zich met hun sneeuwscooters verplaatsen, tot gevaarlijke plekken. Maar dankzij nieuwe meetstations op sleeën kan de bevolking veilig reizen.

 

Met de technologie van het bedrijf wordt de dikte van het pakijs in de buurt van Inuit-dorpen gemetenzodat de bewoners veilig over het pakijs kunnen reizen en in de omgeving kunnen jagen.

 

Op een vrieskoude februari-ochtend stapte Rex Holwell op de sneeuwscooter die hij elke dag gebruikt voor zijn werk, voor bezoekjes aan familieleden en voor boodschappen in en rond Nain, een havenplaatsje van 1200 inwoners, van wie het merendeel Inuit, in de Canadese provincie Labrador. Achter zijn ‘skidoo’, zoals de Canadezen de sneeuwscooter noemen, sleepte hij een sleetje voort met daarop een mobiele sensor die voortdurend de dikte van de witte ‘snelweg’ onder hem mat en een alarm afgaf als hij door het ijs dreigde te zakkenDe permafrost in de regio ontdooit snel en de hoeveelheid pakijs neemt elke zomer tot recordminima af en zal waarschijnlijk halverwege deze eeuw ’s zomers helemaal verdwijnenEr is veel onderzoek gedaan naar het opwarmende Noordpoolgebied, vooral vanuit het perspectief van transportbedrijven die eventuele nieuwe zeeroutes willen bevaren zodra het smeltende pakijs dat toelaat.

 

Een voorbeeld van een grafiek die door het SmartICE-systeem wordt gecreëerd nadat een medewerker van het bedrijf een route op het pakijs heeft gecontroleerd. De ouderlingen Jimmy Iqaluit en Hunter Johnny Kurluarok lezen posts op het online-platform SIKU, dat is opgezet om de toestand van het pakijs bij te houden. Tijdens een peiling die in 2010 in opdracht van de Trent University in Peterborough, Ontario, en het bestuur van de autonome regio Nunatsiavut onder bewoners van het gebied werd uitgevoerd, zei acht procent van de ondervraagden in het voorgaande jaar door het ijs te zijn gezakt terwijl ze op hun skidoo een bevroren stuk zee, meer of rivier overstaken.

 

Slimme slee

De sensor peilt de dikte van het pakijs in realtime door een elektrisch stroompje door het ijs te sturen. Omdat pakijs en zeewater verschillende elektrische eigenschappen hebben, kan de sensor de afstand tot het water meter, oftewel de dikte van het ijs bepalen. Zodra een speciaal opgeleide installateur van SmartICE de apparaten via WiFi aan het internet heeft gekoppeld, worden de gegevens van de mobiele en vaste sensors automatisch doorgeseind naar een nieuwe app met de naam SIKU, wat in het Inuktitut ‘pakijs’ betekent. Met de SIKU-app worden satellietgegevens en data van de SmartICE-sensors nu gepaard aan de kennis en ervaring van de Inuit met betrekking tot traditionele reisroutes, weersomstandigheden en waarnemingen van de wilde fauna door jagers en anderen die zich in de laatste tijd op het pakijs hebben gewaagd.
 

Jagers nemen door een gat in het pakijs een watermonster in de buurt van Kuujjuaraapik. Op het online-platform SIKU staat informatie over de wilde fauna, het pakijs en traditionele plaatsnamen in verschillende dialecten, zodat de website ook als levende opslagplaats voor inheemse kennis en ervaring fungeert. Trevor Bell, een van de oprichters van SmartICE, voert een upgrade door van de software op een SmartBUOY, waarmee de ijsdikte van het pakijs in de Eclipse Sound bij Pond Inlet, Nunavut, wordt gemeten.

Gevaarlijk ijs is moeilijk te voorspellen en iemand zonder veel ervaring zal misschien niet de verschillende fases van smeltend pakijs herkennen. Zelfs reizigers met veel inheemse kennis over pakijs zakken er soms doorheen. Ook Inuit-gebruikers die de door SmartICE geteste routes gebruiken, “moeten de traditionele routes goed kennen en enige ervaring hebben met pakijs,” zegt hij. Inuit-ouderlingen weten dat kennis over het pakijs steeds minder vaak aan jongere generaties wordt doorgegeven en hebben SmartICE gevraagd om te helpen bij het documenteren van dit erfgoed.

 

Volgens Andrew Arreak, afdelingshoofd van SmartICE in Pond Inlet, Nunavut, is het pakijs voor de mensen van zijn dorp de “hoofdroute” voor het bereiken van jacht- en verzamelgebieden en het bezoeken van andere dorpen. Zonder veilig pakijs zouden veel Inuit geen toegang hebben tot de hutten, kampen en gewijde grondgebieden waar ze al generaties lang toevlucht en ontspanning zoeken“Het pakijs is onze identiteit,” zegt Arreak. En volgens Dicker is het “zeer geruststellend om te weten waar het pakijs veilig genoeg is om over te reizen, vooral nu de dagen langer worden en de lentekoorts toeslaat.