In 2021 stierven al ruim 430 lamantijnen. Waaraan sterven de dieren?

20-03-2021 08:00

Categorie: Dieren

In 2021 stierven al ruim 430 lamantijnen. Waaraan sterven de dieren?

Foto: Sarah Varzideh, Redactie: Benjamin Varzideh

 

Wetenschappers zoeken het antwoord op de vraag waarom er in de eerste twee maanden van 2021 in en rond de Amerikaanse staat Florida al meer Caribische lamantijnen zijn gestorven dan in bijna heel 2020.

 

Aan het begin van afgelopen winter viel het Martine de Wit op dat er een fikse toename was van het aantal sterfgevallen onder lamantijnen. De Wit was eraan gewend dat sommige lamantijnen bezwijken door de stress die de gevoelige dieren krijgen wanneer de watertemperatuur onder de 20 graden zakt, zoals december en januari verschillende keren gebeurde. Tot dusverre zijn er in 2021 ruim 430 lamantijnen doodgegaan in het water rond de staat Florida. Ze is niet de enige die vermoedt dat de lamantijnen verhongeren vanwege een schaarste aan zeegras in de lagune, die ten dele wordt veroorzaakt door toegenomen watervervuiling.

Lamantijnen hebben een enorme eetlust en moeten dagelijks zo'n tien procent van hun lichaamsgewicht aan vegetatie eten. Vanwege de slechtere waterkwaliteit overwinteren sommige lamantijnen in water dat wordt opgewarmd door de uitstoot van elektriciteitscentrales langs de Atlantische kust van de staat Florida. Om in goede fysieke conditie te blijven, moeten lamantijnen dagelijks tot wel tien procent van hun lichaamsgewicht aan zeegras of andere waterplanten eten, zoals de bladeren van mangrovebomen of hydrilla vertelt Mike Walsh, die verbonden is aan het University of Florida College of Veterinary Medicine. Lamantijnen danken hun mollige uiterlijk niet aan isolerende speklagen, maar aan een omvangrijk spijsverteringskanaal.

De eerste beschermingswetten voor lamantijnen dateren al uit de tijd van de Britse bezetting van Oost-Florida, in de achttiende eeuw, en behoren daarmee tot de oudste dierenbeschermingswetten in Noord-Amerika. Dankzij die bescherming door de Amerikaanse overheid ging het daarna goed met de lamantijnen, wat ertoe leidde dat de soort in 2017 van de lijst van beschermde diersoorten van de U.S. Lamantijnen zwemmen rond in het water dat Three Sisters Spring in Crystal River in Florida verbindt met Kings Bay. Door projectontwikkeling langs de kust verdwijnt steeds meer leefgebied van de lamantijnen en komen de dieren steeds vaker in aanraking met boten.

Naarmate het water warmer wordt in het voorjaar en de zomer, verkassen de lamantijnen uit de Indian River Lagoon waarschijnlijk naar gebieden met meer zeegras en andere waterplanten. Daardoor zouden er minder moeten overlijden, maar lamantijnen zijn ook gewoontedieren, aldus De Wit.

Uitgehongerde lamantijnen
Begin 2021 beleefde Florida, dat ook wel de Sunshine State wordt genoemd, verschillende bijzonder koude perioden. Steeds meer lamantijnen stierven en er vielen De Wit een aantal dingen op. De temperatuur was niet zo laag dat het hoge sterftecijfer onder lamantijnen daaraan kon worden toegeschreven. Wel wezen de verschrompelde organen van lamantijnen en het grote aantal dode volwassenen op verhongering als doodsoorzaak.

Dikke lagen algen verstikken een groot deel van het oorspronkelijk zeegras in Crystal River, waar lamantijnen van afhankelijk zijn. De algengroei wordt veroorzaakt door overtollige meststoffen en lekkende septische tanks. ‘Daardoor is er minder zeegras en vervolgens nemen ook de soorten af die afhankelijk zijn van het zeegras. Dat leidde ertoe dat lamantijnen van honger stierven.

‘Als er geen gezond ecosysteem is in het water, bestaat er een kans dat de soort zich niet meer herstelt wanneer er veel lamantijnen sterven,’ aldus Rose.

Schoonmaakactiviteiten
Daarnaast besloot het departement voor milieubescherming van de staat Florida dat de afvoer van stikstof en fosfor in de omringende plaatsen met de helft moet worden teruggebracht. Vrijwilligers hebben tot nog toe mangrovebomen geplant , zijn oesterbanken begonnen en hebben aandacht gevraagd voor de noodzaak om de lagune weer nieuw leven in te blazen. Volgens De Wit is het echter onzeker of de zeegrasbedden op tijd hersteld zullen zijn om de lamantijnen in Florida te kunnen redden. Het enige wat er op dit moment gedaan kan worden is proberen om zieke lamantijnen te redden van de dood.

Geholpen door onafhankelijke biologen werpen medewerkers van de FWC netten uit in de buurt van lamantijnen waar het niet goed mee gaat, waarna ze naar gereedstaande ambulances worden gebracht. In de warmere maanden kunnen de lamantijnen het geluk verderop beproeven, in gebieden waar meer voedsel en zeegras is, zoals rond Jekyll Island in de staat Georgia, waar volop slijkgras groeit. Maar De Wit wijst erop dat lamantijnen trouw blijven aan gebieden die ze kennen. ‘Het is ons niet gelukt om het warmwaterleefgebied voor de lamantijnen te behouden,’ stelt Patrick Rose.

Naarmate er meer mensen in Florida rondvaren in een boot, neemt ook het aantal lamantijnen toe dat gewond raakt of gedood wordt door een aanvaring. Biologen schatten dat twee derde van alle lamantijnen in Florida ooit letsel opliep door een boot.