In prehistorische zeebodem lagen reuzenwormen op de loer

28-02-2021 08:00

Categorie: Wetenschap

In prehistorische zeebodem lagen reuzenwormen op de loer

Foto: Marika Delaux, Redactie: Gilles de Kock

 

Nu er steeds meer mensen volledig gevaccineerd zijn worden bepaalde activiteiten minder riskant.

 

Maar nu is er hoop, in de vorm van meerdere in recordtijd ontwikkelde vaccins die goed in staat blijken COVID-19 te voorkomen. “De vaccins hebben gemeen dat ze een goede bescherming bieden tegen ernstige vormen van de ziekte, die leidt tot ziekenhuisopnamen of zelfs de dood,” zegt directeur William Moss van het International Vaccine Access Center van de Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health. Naar zijn zeggen is dat het belangrijkste succes van de coronavaccins, en zal dat bijdragen aan het onder controle brengen van deze heftige pandemie.

Hoelang duurt het voordat je 'volledig' immuun bent na een vaccinatie?
Voor de twee mRNA-vaccins die momenteel mogen worden gebruikt in de VS, Moderna en Pfizer-BioNTech, zijn twee doses nodig, die met een tussenpauze van zo'n drie tot vier weken worden gegeven. Tijdens klinische onderzoeken bleek de werking van deze vaccins ongeveer 95 procent te zijn in het voorkomen van gevallen van COVID-19. Op dit moment is nog niet bekend hoelang volledig gevaccineerde personen immuun blijven.


Kunnen mensen die gevaccineerd zijn geen symptomen hebben en het virus toch doorgeven aan mensen die nog geen vaccin hebben gehad?
De tot nu toe beschikbare gegevens wijzen uit dat vaccinatie de besmetting significant terugdringt bij mensen die geen symptomen hebben. Voorlopige resultaten van fase 3-studies naar het vaccin van Oxford-AstraZeneca wijzen op een afname van 67 procent van het aantal positieve coronatests na één vaccinatie. “Dat geeft mij, als iemand die zich verantwoordelijk wil gedragen, het gevoel dat het veiliger is om in de buurt van andere mensen te zijn.

Hoe veilig is het wanneer gevaccineerde mensen bij elkaar komen?
Mensen moeten in hun hoofd een ‘rekensom’ maken als ze met een groep gevaccineerde mensen bij elkaar willen komen, aldus Schwartzberg. Naarmate de tijd verstrijkt, er meer mensen gevaccineerd zijn en het aantal besmette personen blijft dalen, is een bijeenkomst van gevaccineerde personen in toenemende mate “veilig” volgens Moss. Haar advies is dat mensen zich houden aan de richtlijnen en grote groepen vermijden, mondkapjes dragen en minstens anderhalve meter afstand houden. Het is nog onduidelijk hoe effectief de vaccins zijn tegen nieuwe varianten die nog niet zijn ontdekt.

“Hoe meer mensen COVID krijgen, hoe groter de kans wordt dat er nieuwe varianten ontstaan,” legt zij uit. Pfizer en Moderna zijn nog steeds bezig met testen hoe goed hun vaccins werken tegen de besmettelijker Britse variant.

Moeten gevaccineerde personen nog een mondkapje dragen in publieke ruimten?
Naast het feit dat het niet te zien is wie gevaccineerd is en wie niet, wat mogelijk tot verwarring of lastige situaties kan leiden, kunnen mensen verschillende immuunreacties hebben op een vaccin. “Dus wanneer je honderd mensen inent, reageren die allemaal in verschillende mate op dat vaccin, en bij sommige is dat misschien niet genoeg om beschermd te zijn,” stelt Leifer. Bovendien is er ook nog geen antwoord op de vraag hoeveel gevaccineerde mensen het virus toch nog kunnen doorgeven.

Kan ik veilig op reis als ik gevaccineerd ben?
Het is voor veel mensen al maanden of zelfs jaren geleden sinds ze bepaalde familieleden of vrienden in het echt hebben gezien. “Volgens mij gaat het er uiteindelijk om waar mensen zich veilig bij voelen, maar ze moeten zich wel realiseren dat we op dit moment niet kunnen voorspellen wanneer en waar nieuwe varianten zullen ontstaan en of je daartegen beschermd bent,” aldus Leifer.

Hoe lang duurt het voordat er voldoende mensen gevaccineerd zijn om weer naar de normale situatie terug te keren?
De ontspannen wereld van 2019 is inmiddels misschien een vage herinnering, maar nu het vaccineren van start is gegaan kunnen we misschien eens voorzichtig gaan nadenken over een terugkeer naar ‘normaal’ - uit eten, naar school gaan, een avondje karaoke met vrienden. Tot nu toe zijn er wereldwijd ruim 107 miljoen mensen ingeënt. In de Verenigde Staten is zo'n drie procent van de bevolking volledig gevaccineerd. Swartzberg vertelt dat hij er geruster op zal zijn als het aantal nieuwe gevallen daalt, waardoor de kans om het virus op te lopen kleiner wordt.

“Het ging eerder al wel over contactonderzoek, maar het aantal ziektegevallen in de Verenigde Staten was zo hoog dat het systeem het niet aankon,” zegt hij. “Ik zou erop inzetten dat we aan het eind van de zomer zover zijn dat leerlingen weer terug naar school kunnen. Een vaccin lost niet alles op, maar het is wel een manier waarop mensen het risico dat ze lopen kunnen inperken en sneller weer op bezoek kunnen bij hun vrienden en familie.