Insecten verdwijnen razendsnel. Maar we kunnen ze nog redden!

14-01-2021 08:00

Categorie: Dieren

Insecten verdwijnen razendsnel. Maar we kunnen ze nog redden!

Foto: Sarah Varzideh, Redactie: Dylan Meijer

 

Elk jaar neemt het aantal insecten dat in bepaalde streken op aarde voorbijvliegt, rondkruipt of in de grond leeft weer met een paar procentpunten af. Tientallen experts op het gebied van insecten droegen bij aan een reeks rapporten in dat vakblad over de stand van zaken rond insectenpopulaties in de hele wereld. Het goede nieuws, als er al sprake is van goed nieuws, is dat niet alle insecten zo snel in aantallen achteruitgaan. Geschat wordt dat de wereld van de insecten zo’n tien miljoen soorten omvat, en de meeste daarvan worden met meerdere problemen tegelijk geconfronteerd, van ontbossing, klimaatverandering en invasieve soorten tot industriële landbouw en zelfs lichtvervuiling.

 

Hoewel de meesten van ons liever niet al te veel van deze beestjes tegenkomen, kan hun rol in ons bestaan niet worden overschat. “Zoals met alle andere onderdelen van de natuur gaat het niet goed met de insecten in de wereld,” zegt Matthew Forister, insecten-ecoloog aan de University of Nevada in Reno en een van de auteurs van het nieuwe rapport. “Maar het is duidelijk dat insecten de kans hebben om zich te herstellen. De situatie is grimmig, maar het is nog niet te laat.


Niet overdrijven
Berichten over het verdwijnen van insecten zijn niet nieuw. In de afgelopen jaren is er in een groeiend aantal onderzoeken en artikelen op heel verschillende wijze aandacht voor dit probleem gevraagd van onheilspellende rampscenario’s tot rapporten waarin de ondergang van insectenpopulaties in de wereld juist werd tegengesproken. Wagner en andere wetenschappers die aan het nieuwe rapport hebben bijgedragen, willen zeker niet overdrijven en hebben daarom zo veel mogelijk verschillende studies over de huidige stand van zaken van insectenpopulaties onderzocht. De parelmoervlinder Agraulis vanillae, die in de hele zuidelijke VS, Mexico en Midden-Amerika voorkomt, doet het nu uitstekend in Californië omdat daar zijn waardplant de passiebloem, een populaire sierplant wordt verbouwd.

 

Daarentegen was het groot marmerwitje Euchloe ausonides, dat zich voedt met de nectar van invasieve mosterdplanten, wijdverbreid totdat zijn populaties plotseling instortten, waarschijnlijk door de driedubbele uitwerking van de klimaatverandering, habitatverlies en pesticiden. In zijn studie richt Forister zich vooral op de invloed van de klimaatverandering op vlinders. In eerdere beoordelingen werd gesteld dat vlinders in bergregio’s hun verspreidingsgebied simpelweg naar hoger of lager gelegen gebied verlegden om daar van de betere omstandigheden te profiteren, maar dat lijkt niet het geval te zijn, althans niet voor alle soorten vlinders.


Hoe wij kunnen helpen
"Dat project zal vooral van groot belang zijn voor talloze onbekende tropische insecten", schrijft Wagner in zijn inleidende essay bij het nieuwe rapport. De app iNaturalist, die gebruikers in staat stelt om foto’s ter identificatie en classificatie te uploaden, is inmiddels een van de belangrijkste gereedschappen voor het observeren van insecten. Oplossingen voor grootschalige problemen als de klimaatverandering vereisen doorgaans nieuwe wetgeving en nieuw beleid, maar volgens Wagner en Forister kunnen mensen ook individueel een bijdrage leveren aan het behoud van insecten in hun achtertuintje, wijk of wijdere omgeving. Alleen al in de VS zou de totale habitat voor insecten met meer dan anderhalf miljoen hectare kunnen toenemen als elk huishouden, elk park en elke school tien procent van zijn gazons in natuurlijke habitat zou omschoffelen, schrijft entomoloog Akito Y. Kawahara van de University of Florida in Gainesville in het rapport in PNAS.

 

Dat kan door op zulke stukjes grond wilde planten te laten groeien en ook door het afzwakken van kunstmatige verlichting, waardoor nachtelijke insecten vaak worden aangetrokken en gedood. Volgens Lusha Tronstad, zoöloge op het gebied van gewervelde dieren bij de Wyoming Natural Diversity Database, is het nog eenvoudiger om in de herfst in je tuin wat stukjes niet-begroeide aarde met takjes erin te creëren, zodat bijen daar hun nesten kunnen graven. Tronstad doet onderzoek naar het verdwijnen van de westerse hommel en was niet betrokken bij het nieuwe rapport. Volgens haar kun je ’s winters beter niet de gevallen bladeren uit de tuin verwijderen.

 

“Mensen mogen gerust wat luier zijn, want dat komt ten goede aan de insecten", zegt zij.