Proefboring naar olie en gas gestart in Okavango-regio van Namibië

03-02-2021 08:00

Categorie: Milieu

Proefboring naar olie en gas gestart in Okavango-regio van Namibië

Foto: Nina van Ooijen, Redactie: Thomas Smallenbroek

 

Met behulp van een miljoenen dollars kostende boortoren is het bedrijf ReconAfrica onlangs begonnen aan proefboringen in een bedding binnen een olifantenhabitat in Namibië, op 250 kilometer van de faunarijke Okavango-delta.

 

De boortoren, die speciaal is uitgerust voor boringen in woestijngebied, arriveerde in december op het 160 meter lange transportschip Yellowstone, dat ook tenminste 23 reusachtige laadtrucks, bundels boorpijpen en seismische apparatuur op trucks met tractorbanden aan boord had.

Vind jij het luipaard voordat zijn prooi dat doet?
ReconAfrica, voorheen Reconnaissance Energy Africa Ltd., is een bedrijf voor olie- en gasexploratie dat aan de Canadese en Duitse beurs is genoteerd. ReconAfrica heeft een concessie voor de exploratie van een gebied van ruim 34.000 vierkante kilometer in Namibië en Botswana. De trekroutes van Afrika’s grootste, nog resterende kudde savanne-olifanten lopen door het concessiegebied van ReconAfrica. Het bedrijf is van plan seismisch onderzoek in het gebied te doen, dat volgens biologen schadelijk kan zijn voor deze gevoelige dieren.

 

In oktober 2020 verklaarde woordvoerder Claire Preece van ReconAfrica tegenover Kids Magazine dat het bedrijf “ervoor zal zorgen dat de boringen geen gevolgen voor het milieu zullen hebben.” Volgens haar was de exploratieconcessie voor het gebied niet geldig voor fracking-activiteiten en richtte ReconAfrica zich op “koolwaterstofverbindingen in conventionele reservoirs” waarvoor geen fracking nodig is. De Namibische regering heeft geen toestemming voor fracking gegeven, maar in een onderzoeksrapport van ReconAfrica en een podcast-interview van de baas van het bedrijf, Scot Evans, werden eerder “onconventionele kansen” besproken, terwijl in een presentatie voor investeerders werd verwezen naar de mogelijkheid om “moderne frackingsimulaties” te gebruiken als de proefboringen veelbelovend blijken te zijn. ReconAfrica wilde niet ingaan op vragen of verzoeken om commentaar van de kant van Kids Magazine en stuurde in plaats daarvan een brief van een Namibische advocaat waarin wordt gedreigd met juridische stappen tegen Kids Magazine indien de eerdere berichtgeving niet zou worden aangepast of teruggetrokken.

Proefboring begint
De proefboring in de rivier de Omatako is riskant voor plaatselijke gemeenschappen, zegt Surina Esterhuyse, geohydrologe aan de Zuid-Afrikaanse Universiteit van de Vrijstaat in Bloemfontein. In oktober 2020 zei Preece tegen Kids Magazine dat het bedrijf van plan is nieuwe waterputten voor dorpen in de omgeving van de boorlocatie te slaan en dat potentieel giftige boorvloeistof van de exploratieboring “in afgebakende reservoirs zal wordt opgevangen, gereinigd en op een andere locatie zal worden afgevoerd, in overeenstemming met de eigen richtlijnen van het bedrijf en de vereiste regelgeving. In enkele tweets op 27 november 2020 schreef de Namibische minister van Landbouw, Water en Landhervorming, Calle Schlettwein, dat zijn ministerie niet was geraadpleegd over het besluit om een concessie voor proefboringen af te geven.” Verder zei ze dat “ReconAfrica volgens Namibische regelgeving en beleid en volgens internationale ‘best practices’ werkt.

Onrustige olifanten
Dat gebeurde ook voor het verkrijgen van de concessie voor de proefboringen. De Namibische milieueffectrapporteur Sindila Mwiya, die de benodigde analyse voor de exploratiefase van het project in juni 2019 uitvoerde, zal ook de rapportage voor het seismisch onderzoek uitvoeren. Op de kaart die ReconAfrica voor het geplande seismisch onderzoek hanteert, is te zien dat een deel van het onderzoeksgebied langs de hele westgrens van de George Mukoya Conservancy loopt. Volgens Jacob Hamutenya, directeur van het reservaat, heeft hij niets vernomen over het plan om seismisch onderzoek te doen en maakt hij zich zorgen over de plaatselijke gemeenschap en de olifanten, een trekpleister voor bezoekers aan het park.

 

In Mwiya’s eerdere milieueffectrapportage voor de proefboringen van ReconAfrica staat dat de activiteiten zullen plaatsvinden in een migratiecorridor voor olifanten die tussen twee nationale parken loopt. “In recente studies is aangetoond dat olifanten gevoelig waren voor seismische signalen die honderden kilometers verderop door onweders werden veroorzaakt,” zegt olifantenexpert Audrey Delsink, directeur wilde fauna van Humane Society International in Afrika. “Dus we weten dat olifanten extreem gevoelig zijn voor seismische trillingen en daarop gefocust zijn.

Groeiend verzet
Volgens ReconAfrica zal het olie- en gasproject de plaatselijke gemeenschap veel banen en ontwikkeling opleveren. Maar na bestudering van de overeenkomst van ReconAfrica met de Namibische overheid schreef Nikki Reisch, directrice van het klimaat- en energieprogramma van het Center for International Environmental Law, in e-mail dat het project “veeleer lijkt te zijn opgezet om de productie van aardolie te versnellen dan om de ontwikkeling van de meest betrokken gemeenschappen te bevorderen. Uit protest tegen de proefboring legde Anonymous, een internationale groep van ‘hacktivisten’, op 07 oktober 2020 de websites van talloze Namibische ministeries stil, waaronder het bureau van de president. Tijdens een livestream-evenement van het American Petroleum Institute kon ReconAfrica het project in november aan potentiële investeerders aanprijzen.

 

“Hier ter plekke zijn wij tegen dit project,” schreef een Namibische deelnemer genaamd Veruschka Pate in de live-chat. “We vinden dat we door onze regering en door dit bedrijf zijn verraden. On 18 december postte Q7 Beckett, een inheemse jeugdleider van de clans Khoe en San in het aangrenzende Zuid-Afrika, een video op Facebook waarin hij een protestmars naar het Namibische consulaat in Kaapstad aankondigde. De woede onder veel Namibiërs komt deels voort uit het gevoel dat ze naar eigen zeggen geen inspraak hebben gehad in de aanvankelijke milieueffectrapportage waarmee ReconAfrica toestemming kreeg om de exploratieboringen uit te voeren.

 

Volgens Dumeni was dat frustrerend, omdat “het land en de betrokken gemeenschap pas op de hoogte waren toen het project op het punt stond te beginnen, toen het bedrijf de financiering al rond had en interesse bij investeerders had gewekt. Mwiya’s bedrijf, Risk-Based Solutions, organiseerde in maart en mei 2019 openbare inspraakzittingen en plaatste in mei 2019 mededelingen in Engelstalige media waarin betrokkenen werd gevraagd om schriftelijk of persoonlijk hun mening te geven over het plan om tegen het einde van de maand met proefboringen te beginnen. Tegenstanders van het project zijn bezorgd over de mogelijkheid dat er toch frackingmethoden gehanteerd zullen worden. Ook de UNESCO volgt de exploratieplannen van ReconAfrica in de regio met “aandacht en bezorgdheid,” zo bleek uit een stevige verklaring op 21 december.

 

“We hebben altijd de duidelijke positie ingenomen dat activiteiten op het gebied van olie- en gasexploratie of -exploitatie niet verenigbaar zijn met de Werelderfgoedstatus,” zei Mechtild Rössler, directrice van het Werelderfgoedcentrum van de UNESCO, in een persverklaring. Daarin benadrukte zij ook dat plaatselijke gemeenschappen en inheemse volken betrokken moeten worden bij het beheer van het gebied en de besluitvorming erover. Een online-petitie van de milieugroep Rainforest Rescue voor de stopzetting van de proefboring is inmiddels door 112.000 mensen ondertekend. Zijn documentaire The High Cost of Cheap Gas, over fracking in de aardolie- en aardgassector, is in zes talen vertaald en heeft talloze prijzen gewonnen.