Trump voegt zich bij kort rijtje met niet herkozen Amerikaanse presidenten

08-11-2020 08:00

Categorie: Buitenland

Trump voegt zich bij kort rijtje met niet herkozen Amerikaanse presidenten

Foto: Yasamin Varzideh, Redactie: Benjamin Varzideh

 

Donald Trump gaat de geschiedenis in als president van de Verenigde Staten die maar één termijn in het Witte Huis doorbracht omdat hij niet werd herkozen. De Republikein voegt zich daarmee in een vrij kort rijtje.

 

Amerikaanse presidenten mogen maximaal twee termijnen van vier jaar dienen. De meeste presidenten hebben deze acht jaren volgemaakt, zoals recent Barack Obama en zijn voorganger George W. Bush. Normaal gesproken profiteert een kandidaat tijdens de verkiezingen van het feit dat hij de zittende president is. Het is een bonuskaart.

 

Niet voor Trump; die hoort sinds zaterdag bij negen andere presidenten die wel herkozen konden worden, maar het onderspit dolven in de verkiezingen. De afgelopen honderd jaar waren dat er slechts vijf.

 

Acteur verslaat pindaboer

Bijvoorbeeld Democraat Jimmy Carter, die het blijkbaar behoorlijk had verbruid bij de Amerikaanse bevolking. De pindaboer uit Georgia verloor in 1980 met 49 kiesmannen tegen 489 voor uitdager Ronald Reagan.

 

Reagan, een voormalig acteur uit Californië, haalde ook nog eens tien miljoen meer stemmen binnen bij de 'popular vote' (het totale aantal stemmen). Carter kan vooral de Iraanse gijzelingscrisis die gelijktijdig met de campagne begon, aanwijzen als oorzaak van zijn zware verlies.

 

Buitenlandbeleid Bush was niet belangrijk meer

George H.W. Bush was acht jaar lang de vice-president van Reagan, maar mocht het in 1988 zelf proberen. De Republikeinse oorlogsheld versloeg met gemak Democraat Michael Dukakis. Vier jaar later ging het echter al mis. Terwijl Bush zich vooral liet voorstaan op zijn succesvolle buitenlandbeleid, had zijn uitdager Bill Clinton een veel sterker economisch programma. Bovendien was 'buitenland' minder belangrijk geworden door de val van de Sovjet-Unie in 1991.

 

Bush verloor vrij ruim van Clinton op kiesmannen (370 om 168) en kreeg bijna zes miljoen stemmen minder. Tot 2020 was Bush de laatste president met één termijn.

 

De president die nooit werd verkozen

Gerald Ford is een beetje een uitzondering onder de uitzonderingen, omdat hij zelf nooit werd gekozen (en dus ook niet herkozen). Ford werd in 1973 vrij plotseling vice-president toen het Watergate-schandaal rond Richard Nixon al liep en diens oorspronkelijke tweede man Spiro Agnew opstapte. In 1974 stapte ook Nixon zelf op en werd Ford automatisch president.

 

Ondanks twee pogingen om Ford dood te schieten, haalde de president de verkiezingen van 1976. Daarin legde hij het nipt af tegen de eerder genoemde Carter. Vooral de erfenis van Nixon kleefde aan Ford, terwijl zijn uitdager gold als een 'frisse' kandidaat van buiten die niet al jaren in Washington rondliep.

 

Hoover, misschien wel de slechtste president ooit

Herbert Hoover (bekend van de gelijknamige dam vlakbij Las Vegas) is de vijfde president in de afgelopen 100 jaar die niet werd herkozen. En Hoover had geen geluk. Hij won de verkiezingen van 1928 overtuigend, maar nog geen jaar later crashte de beurs in New York (Black Tuesday). In de zware economische depressie die volgde, sloegen de maatregelen van Hoover niet aan. Hij was vooral tegen financiële steun van de overheid.

 

Dat werd de Republikein (de vierde op een lijstje van vijf), zwaar aangerekend bij de verkiezingen van 1932. Franklin D. Roosevelt behaalde dankzij zijn ijzersterke economische hervormingsplan 472 kiesmannen en kleurde vrijwel het hele land Democratisch blauw. Hoover droop af en geldt als een van de slechtste presidenten in de Amerikaanse geschiedenis.

 

Met vier termijnen is Roosevelt pas echt uniek

Roosevelt is zelf overigens een nog uitzonderlijkere president dan de andere namen op dit lijstje. De Democraat werd maar liefst drie keer herkozen. 'FDR' overleed als actieve president in 1945.

 

Sinds het 22e amendement van kracht werd in 1951 is het aantal termijnen gelimiteerd tot twee. Trump kan dus nog wel meedoen aan de verkiezingen van 2024. Hij is dan net zo oud (78) als Joe Biden wanneer die in januari wordt ingezworen. Het is waarschijnlijk zijn laatste kans om een tweede termijn vol te maken en alsnog uit dit rijtje te verdwijnen.